İstanbul’da etkisini gösteren şiddetli sağanak yağışlar, derelerin taşması ve kanalizasyon altyapısının çökmesi sonucu Başakşehir, İkitelli Organize Sanayi, Esenyurt, Küçükçekmece ve Haliç havzasında yüzlerce konut ve iş yerini sular altında bıraktı. Bodrum ve giriş katlardaki dairelerde mobilyalar ve beyaz eşyalar kullanılamaz hale gelirken; sanayi sitelerindeki dükkânlarda pahalı makineler, elektrikli cihazlar ve ticari mal stokları balçığa gömüldü.

Felaketin hemen ardından mağdur mülk sahipleri, kiracılar ve işletmecilerin en çok araştırdığı 3 hayati soru şunlardır:

  1. "Zorunlu deprem sigortam (DASK) bu su baskını zararını karşılar mı?"
  2. "Konut veya dükkân sigortası evdeki eşyaların ve stok malların parasını öder mi?"
  3. "Sigortam yoksa belediyeden veya İSKİ'den zararımı nasıl tahsil ederim?"

Bu makalede selden zarar gören konut, iş yeri ve eşyaların tazminine ilişkin tüm hukuki ve idari yolları adım adım inceledik.

📚 Sel Felaketi Hukuki Rehber Serisi:

1. DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) Sel Zararını Öder mi?

Toplumumuzda en yaygın yanılgı, devletin zorunlu kıldığı DASK poliçesinin "bütün doğal afetleri" kapsadığı inancıdır.

❌ DASK Sel ve Su Baskınını Kesinlikle Kapsamaz! 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ve DASK Genel Şartları uyarınca, Doğal Afet Sigortaları Kurumu yalnızca deprem ile deprem sonucu meydana gelen yangın, patlama, tsunami ve yer kayması hasarlarını tazmin eder. Aşırı yağış, dere taşması, yağmur suyu tahliye kanalının geri tepmesi sonucu meydana gelen sel hasarları DASK teminatı dışındadır. Bu sebeple sel hasarı için DASK'a yapılan başvurular doğrudan reddedilir.

2. İhtiyari Konut ve İş Yeri Sigortalarında "Sel ve Su Baskını" Teminatı

Konutunu veya iş yerini özel sigorta şirketlerine sigortalatan kişilerin poliçelerindeki özel şartları ve klozlari denetlemesi gerekir.

A) Bina ve Eşya / Emtia Teminatı Ayrımı

  • Bina Teminatı: Dairenin veya dükkânın sabit mimari unsurlarını kapsar (parkeler, duvar boyaları, elektrik kablo altyapısı, mutfak ve banyo dolapları, dış cephe doğramaları).
  • Eşya / Emtia Teminatı: Konuttaki mobilyaları, beyaz eşyaları, kişisel elektronik cihazları; ticari iş yerlerinde ise raflardaki satılık emtiaları, ham maddeleri ve üretim makinelerini güvence altına alır.
💡 Kiracılar İçin Altın Fırsat (Eşya Sigortası): Kiracılar oturdukları binanın mülkiyetine sahip olmasalar dahi kendi adlarına yaptıracakları "Eşya Sigortası" ile evdeki tüm eşyalarını sel, yangın ve su baskınına karşı teminat altına alabilirler. Mülk sahibi değil kiracı olmanız, eşya tazminatı almanıza kesinlikle engel değildir.

B) İhbar Süresi ve Hasar Tespiti

  • 5 İş Günü İhbar Kuralı: Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 1446) uyarınca, hasarın öğrenildiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigorta acentesine veya şirketine yazılı bildirimde bulunulmalıdır.
  • Eşyaları Hemen Çöpe Atmayın: Su basan dükkân veya evdeki ziyan olmuş eşyalar, eksper incelemesi ve kolluk tutanağı tamamlanmadan sokağa atılmamalıdır. Su seviyesini gösteren duvar izleri, balçık ve hasar gören her bir cihaz tek tek fotoğraflanmalı ve video ile belgelenmelidir.
  • Resmi Tutanak: Bölgeye intikal eden İtfaiye ekiplerine veya polis/jandarma karakoluna "Olay Yeri Su Baskını Hasar Tespit Tutanağı" tanzim ettirilmelidir.

3. İş Yerlerinde "Kâr Kaybı" Ve "İş Durması" Tazminatı

Sel baskınına maruz kalan bir tamirhane, tekstil atölyesi, restoran veya mağaza; temizlik, dezenfeksiyon ve makine onarımları nedeniyle haftalarca kapalı kalabilir. Ticari paket sigorta poliçelerinde "İş Durması" veya "Kâr Kaybı" klozları bulunuyorsa:

  1. İşletmenin faaliyette bulunamadığı süre boyunca mahrum kalınan net ticari kâr,
  2. Dükkân kapalı olsa dahi ödenmeye devam eden dükkân kirası,
  3. Çalışanların bordrolu maaş ve SGK prim giderleri ile sabit amortisman maliyetleri sigorta şirketinden nakden tahsil edilebilir.

4. Sigortası Olmayanlar İçin En Güçlü Yol: Belediyeye Karşı Tam Yargı Davası

Özel sigortası bulunmayan veya poliçe limiti zararını tam karşılamayan mağdurlar için Anayasal güvence altındaki en etkili başvuru yolu İdarenin Hizmet Kusuruna Dayalı Tam Yargı (Tazminat) Davasıdır.

"Danıştay’ın kararlılık kazanmış ilke kararlarına göre; yağan yağmur yüzyılın afeti niteliğinde dahi olsa; dere yataklarının daraltılarak yapılaşmaya açılması, yağmur suyu kolektörlerinin temizlenmemesi, ızgaraların tıkanması ve kanalizasyonun taşması idarenin açık 'Hizmet Kusuru'dur. İdare bu kusurundan doğan tüm maddi ve manevi zararları faiziyle ödemekle yükümlüdür."

Adım Adım İdari Başvuru ve Dava Süreci (İYUK m. 13)

1. Aşama: Yazılı Başvuru (Ön Karar Şartı)
Sel felaketi tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde ilgili İlçe Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İSKİ Genel Müdürlüğü'ne gerekçeli bir tazminat dilekçesi verilerek hasarın karşılanması talep edilir.

2. Aşama: Tam Yargı Davası
İdare bu talebi 30 gün içinde açıkça reddederse veya 30 gün boyunca sessiz kalarak zımnen reddetmiş sayılırsa; ret tarihinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde Tam Yargı Davası açılır.

Mahkemece atanan inşaat, çevre ve hesap bilirkişileri sahada inceleme yaparak belediyenin drenaj ve tahliye kusurunu tespit eder ve bina, eşya veya iş yeri zararınızın yasal faiziyle tarafınıza ödenmesine hükmeder.

5. Kaymakamlık ve AFAD Hasar Tespiti

Afet bölgesi ilan edilen yerlerde veya Valilik/Kaymakamlık koordinasyonundaki kriz merkezlerinde görevli Hasar Tespit Komisyonları, eşyaları kullanılamaz hale gelen vatandaşlara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) fonlarından belirli tutarlarda nakdi eşya yardımı sağlamaktadır.

⚠️ Hak Düşürücü İbraname Tuzağına Dikkat: Kaymakamlık yardımı alırken veya sigorta şirketinden kısmi tazminat ödemesi kabul ederken önünüze konulan matbu metinlerdeki "Tüm haklarımdan feragat ettim, hiçbir kurum ve kuruluştan hak talep etmeyeceğim" şeklindeki genel feragat maddelerini ihtirazi kayıt (şerh) düşmeden kesinlikle imzalamayın! Şerhsiz atılan imzalar gelecekte belediyeye açacağınız yüz binlerce liralık tazminat davasının reddedilmesine yol açabilir.
🔗 İlgili Makalelerimiz:

Sıkça Sorulan Sorular

Eğer mülk sahibi olmasanız dahi kendi adınıza yaptırdığınız bir 'Eşya Sigortası' veya konut poliçeniz varsa ziyan olan eşyalarınızın bedelini sigortadan alabilirsiniz. Sigortanız yoksa, altyapı kusuru nedeniyle belediye ve İSKİ aleyhine idari tam yargı davası açarak eşya zararınızı yasal faiziyle tahsil edebilirsiniz.

Evet. İş yeri paket sigortanızda 'İş Durması' veya 'Kâr Kaybı' teminatı yer alıyorsa, iş yerinin temizlik ve tadilat nedeniyle kapalı kaldığı süredeki net kâr kaybı, personel maaşları ve kira masrafları sigorta şirketinden talep edilebilir. Sigortası olmayanlar ise bunu belediyeye açılacak tam yargı davasında talep edebilir.

Kesinlikle hayır. Eşyalar atılmadan veya temizlik yapılmadan önce eşyaların balçık içindeki hali fotoğraflanmalı, itfaiye veya polis tutanağı tutturulmalıdır. Mümkünse Sulh Hukuk Mahkemesinden acil Delil Tespiti istenmeli veya sigorta eksperinin görmesi beklenmelidir.

Sel Zararlarınızı Eksiksiz Tazmin Edin

Ev, dükkân, fabrika ve eşya zararlarınızın sigortadan veya belediyeden tahsili için profesyonel hukuki destek alın.

Hukuki Danışmanlık Alın